Chuẩn bị
Di chuyển bàn thờ là công việc quan trọng, đòi hỏi sự cẩn thận và trang nghiêm. Chuẩn bị chu đáo là điều cốt yếu để đảm bảo việc di chuyển được suôn sẻ, các vị thần linh được an bài. Gia chủ cần chuẩn bị lễ vật, cung kính xin phép tổ tiên và các vị thần minh, chọn ngày giờ lành. Với sự chuẩn bị tỉ mỉ, việc di chuyển bàn thờ sẽ không làm phiền đến các vị.
Lễ vật trang nghiêm để đẹp lòng các vị
Lễ vật phải đầy đủ, trang nghiêm để thể hiện lòng thành kính và biết ơn của gia đình. Hương trầm nghi ngút, hoa tươi, trái cây chín mọng thể hiện sự tôn kính đồng thời vừa mắt, vừa mũi. Khói hương bay ngút trời cao đưa theo lời cầu nguyện, đóa hoa rực rỡ tượng trưng cho sự sống, quả ngọt lịm vị vừa thỏa lòng miệng. Không thể thiếu những lễ vật này trên bàn thờ tổ tiên.
Trà, rượu, nước trong là để giải khát cho các bậc tiền nhân. Những thứ uống này xoa dịu cơn khát đời đời của các cụ, để các cụ vẫn có thể chỉ bảo điều hay lẽ phải cho con cháu. Bánh trái, mứt bánh là để chiều lòng các cụ vốn đã quen với những hương vị tinh tế. Các cụ dù đã mất vẫn còn khẩu vị.
Giấy tiền, vàng mã là để phục vụ nhu cầu sinh hoạt của các cụ nơi cõi thiêng liêng. Những lễ vật này thể hiện lòng hiếu thảo, luôn cung phụng các bậc sinh thành. Ngoài ra còn có những lễ vật lớn hơn như gà luộc, heo quay để cúng các cụ với tấm lòng chân thành và cung kính. Các loại lễ vật khác tùy theo phong tục từng địa phương.
Xin phép và chọn ngày
Nghi thức bắt đầu bằng việc cung kính xin phép các vong linh tiền nhân cũng như các vị thần thánh được phép di chuyển bàn thờ. Hương khói nghi ngút cùng lễ bái thành tâm thể hiện lòng thành kính khi xin phép. Việc bói đầu sách Kinh Dịch để tìm ngày lành giờ tốt nhằm đảm bảo thời điểm di chuyển hài hòa với âm dương. Sau khi lễ vật chuẩn bị đầy đủ và thành tâm xin phép các đấng thiêng liêng, đến lúc di chuyển bàn thờ.
Quy trình di chuyển
Đến ngày di chuyển, bàn thờ phải được di dời cẩn thận và trang trọng. Các vị tiền nhân đang dõi theo, đòi hỏi gia đình phải di chuyển bàn thờ một cách tôn kính.
Chuẩn bị không gian
Trước khi di dời bàn thờ, không gian xung quanh cần được tẩy uế bằng cách dọn dẹp sạch sẽ. Khăn trải bàn mới tinh và bề mặt sạch bóng là biểu hiện sự chăm sóc nơi an vị của các vị tiền nhân. Tiếp theo, vị trí mới của bàn thờ cần được chuẩn bị chỉn chu, sạch sẽ và trang nghiêm, xứng đáng là nơi an nghỉ của các cụ.
Khi đã sẵn sàng, bắt đầu thắp nhang cầu nguyện trước bàn thờ, thành tâm xin phép các vị thần linh cho phép di dời nơi an vị của các ngài. Nếu được chấp thuận, nghi thức mới được tiếp tục.
Di chuyển bàn thờ
Căn cứ vào lịch âm, chọn giờ hoàng đạo trong ngày làm thời điểm di chuyển bàn thờ vốn linh thiêng này. Trong khoảng thời gian đã tính toán, bàn thờ phải được di chuyển cực kỳ cẩn thận. Giữ cho bàn thờ luôn ngay ngắn, không được nghiêng ngả là biểu hiện sự tôn trọng đối với các bậc tiền nhân vẫn đang ngự trên đó.
Sau khi di chuyển
- Xếp đặt lại bàn thờ như cũ
- Thắp hương và cầu khấn báo cáo đã hoàn thành
Lễ cúng và khấn vái
Sau khi đưa bàn thờ về đúng vị trí mới, lễ vật đã chuẩn bị từ trước được sắp xếp trên và quanh bàn thờ. Tiếp đến là phần lễ cúng và khấn vái để hoàn thành nghi thức.
Những lễ vật đã được chuẩn bị chu đáo với đủ sắc màu, hương vị, hình dạng để làm vừa lòng các vị thần linh và tiền nhân. Tấm lòng thành kính được thể hiện qua từng lễ vật nhỏ nhất.
Đầu hàng lạy, tay chắp lại, hương khói nghi ngút, người khấn vái thành tâm đọc lên lời cầu nguyện. Lời cầu thưa với các vị về lý do phải di chuyển bàn thờ vì lẽ sửa nhà, đồng thời cung thỉnh các vị tiếp tục phù hộ độ trì. Lòng thành thấm đẫm trong từng lời kinh cầu nguyện.
Những điều lưu ý
Trong quá trình di chuyển bàn thờ cần lưu ý những điều sau để đảm bảo mọi việc thuận lợi:
Chọn thời điểm thích hợp
Âm lịch có định giờ giấc, ngày lành dữ trong tháng năm. Đối với việc trọng đại này, chọn ngày giờ tốt lành sẽ mang lại sự thuận buồm xuôi gió trong quá trình di chuyển mà không làm phiền đến các vị.
Thực hiện nghi thức cẩn trọng
Nghi lễ cúng bái phải được thực hiện tỉ mỉ, nghiêm trang theo truyền thống. Sơ suất có thể đem lại điều xấu, vì thế mọi người cần cẩn thận, giữ gìn sạch sẽ bàn thờ và di chuyển cung kính. Đó là biểu hiện sự tôn trọng.
Những điều kiêng kỵ
Một số điều cần tránh để không làm đảo lộn thế cân bằng âm dương:
Trái với luật trời đất
Âm lịch chỉ rõ những giờ phút, ngày lành dữ trong tháng năm. Để đạt được thuận căn, nên tránh di chuyển bàn thờ vào những thời điểm xấu theo lịch. Đặc biệt lưu ý những ngày mồng 3, mồng 8 cùng các ngày nhạy cảm khác.
Để người không đủ tư cách tham gia
Năng lượng mạnh mẽ của phụ nữ mang thai và phụ nữ đang có kinh nguyệt tương phản với sự kết nối của bàn thờ đến cõi chết. Để đạt được sự hài hòa tối ưu, họ không nên tham gia di chuyển bàn thờ. Những người cao tuổi trong gia đình cũng nên tránh tham gia.
Không tôn trọng nơi an vị
Bàn thờ là nơi an nghỉ của các bậc tiền nhân, không được để nghiêng ngả hay va chạm trong quá trình di chuyển. Các vị rất kỵ sự bất kính này.
Lời khấn sau khi di chuyển
- Báo cáo hoàn thành việc di chuyển với các vị thần linh và tổ tiên
- Cảm tạ sự phù hộ và cầu mong được tiếp tục che chở
